Het plan van de noordelijke provincies om grootschalige zonnevelden op het IJsselmeer – ter grootte van 5.500 voetbalvelden – aan te leggen, stuit op verzet van de watersportsector. HISWA Vereniging – ondernemersorganisatie van de jachtbouw en watersport – maakt zich zorgen en vindt dat er onvoldoende naar alternatieven wordt gekeken.
Het platform Nationaal Consortium Zon op Water streeft er naar om Nederland tot één van de leidende landen in de wereld te maken op het gebied van duurzaamheid. De provincies Noord-Holland, Friesland, Overijssel en Flevoland lanceerden begin dit jaar een verkenning om 3.760 hectare aan zonnepaneelvelden in het IJsselmeer te realiseren. Een positief streven om Nederland duurzamer te maken maar veel te beperkt aangevlogen volgens regiomanager Jan Ybema van HISWA Vereniging: “We missen in deze discussie de effecten op de kwaliteit van het landschap, natuur en sectoren die afhankelijk zijn deze wateren zoals de waterrecreatie. Daarnaast staat de techniek niet stil en zijn er innovaties die veel minder impact op het landschap hebben. Deze worden volstrekt buiten beschouwing gelaten.”
Daken benutten
De watersportsector is zeker niet tégen verduurzaming, maar HISWA ziet liever andere oplossingen. In de eerste plaats is meer dan voldoende ruimte op daken in Nederland. In 2017 berekende Natuur & Milieu dat er in Nederland nog ruimte is voor 145 miljoen zonnepanelen. In 2018 was de conclusie van Deloitte dat zonnecellen de helft van de Nederlandse stroombehoefte kunnen opwekken, als alle bruikbare daken worden benut. Volgens de analyse beschikt Nederland over 892 vierkante kilometer dakoppervlak dat geschikt is voor zonnepanelen. In 2018 werd daar slechts 4,4 procent bedekt. Ook het gebruik van innovatieve toepassingen in dakbedekking, onder wegen of fietspaden is een betere keuze volgens HISWA. Ybema: “Focus op industriële gebieden waar het landschap toch al ondergeschikt is en de natuur- of recreatiegebieden niet aangetast worden.”
Afschaffing hoog btw-tarief op isolatiematerialen
HISWA pleit ervoor dat financiële voordelen terecht komen bij inwoners en ondernemers en niet bij enkele energieleveranciers die veelal in buitenlandse handen zijn. Het economisch rendement is dan veel groter voor de Nederlandse economie. “Waarom is bijvoorbeeld isolatiemateriaal voor woningisolatie nog steeds belast met 21% btw en komt geen enkele energietafel met het idee om dit volledig af te schaffen? Dit stimuleert pas echt. De bouwbedrijven varen er wel bij en de overheid hoeft geen ingewikkelde subsidieregelingen op te tuigen”, aldus Ybema.
Leer van het verleden
In het verleden zijn veel historische fouten gemaakt door de ruimtelijke kwaliteit onder het mom van vooruitgang te verkwanselen. Grachten werden gedempt en prachtige oude stadsmuren zijn in grote getale neergehaald ten faveure van verkeer en extra woningbouw. HISWA wil voorkomen dat dezelfde fouten gemaakt worden bij het unieke recreatieve en natuurlijke landschap van Nederland, zoals het aanleggen van drijvende zonneparken voor historische kernen in het IJsselmeergebied.
HISWA gaat de komende maanden in gesprek met provinciale overheden om te benadrukken dat een integrale benadering noodzakelijk is die rekening houdt met ruimtelijke kwaliteit. Samen optrekken met natuurorganisaties op dit dossier ligt volgens Ybema voor de hand aangezien hun kritiek overeenkomt met die van HISWA.
